Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό εισάγεται προς συζήτηση στη σημερινή συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου. Η συζήτηση αυτή αφορά το μοντέλο ανάπτυξης των νησιών μας και τον τρόπο που θέλουμε να οργανώσουμε την ζωή μας τις επόμενες δεκαετίες.
Η χώρα χρειάζεται χωροταξικό σχεδιασμό. Χρειάζεται κανόνες, στρατηγική και ένα σαφές πλαίσιο που να συνδυάζει την ανάπτυξη με την προστασία του περιβάλλοντος και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Όμως, το σχέδιο που παρουσιάζει η κυβέρνηση δημιουργεί σοβαρούς προβληματισμούς, διότι αντί για μια ολοκληρωμένη στρατηγική ανάπτυξης που θα επιφέρει τάξη και ασφάλεια, εισάγει οριζόντιους περιορισμούς και παράγει αβεβαιότητα.
Το πρώτο μεγάλο ζήτημα είναι ότι το προτεινόμενο πλαίσιο σχεδιάστηκε χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των επαγγελματικών φορέων, των ανθρώπων του τουρισμού και των ίδιων των τοπικών κοινωνιών. Τα νησιά, όμως, δεν είναι ομοιογενείς γεωγραφικές ενότητες. Κάθε νησί έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες, τις δικές του ανάγκες και επομένως διαφορετικές δυνατότητες ανάπτυξης. Ακόμα και μέσα στο ίδιο νησί υπάρχουν διαφορετικές ταχύτητες και διαφορετικές συνθήκες.
Παράλληλα, το νέο χωροταξικό στηρίζεται σε οριζόντιες προσεγγίσεις και περιορισμούς χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η λογική των «κλινών ανά τετραγωνικό» ή των στατικών αριθμητικών δεικτών, που αδυνατούν να αποτυπώσουν την πραγματική εικόνα. Παραγνωρίζει το γεγονός ότι δύο προορισμοί μπορεί να διαθέτουν τον ίδιο αριθμό κλινών αλλά να έχουν τελείως διαφορετικές αντοχές στην ύδρευση, τα ενεργειακά δίκτυα, τις μεταφορικές υποδομές ή τη δυνατότητα διαχείρισης απορριμμάτων.
Το πρόβλημα δεν είναι η τουριστική ανάπτυξη, αλλά η έλλειψη υποδομών. Και η κυβέρνηση επιλέγει να διακόψει την ανάπτυξη επειδή αδυνατεί να επενδύσει σε υποδομές.
Εμείς προτείνουμε ένα διαφορετικό μοντέλο. Ένα μοντέλο ισόρροπης περιφερειακής ανάπτυξης που θα λειτουργεί προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας. Ειδικότερα προτείνουμε:
-
Πλήρη καταγραφή των πραγματικών τουριστικών κλινών σε κάθε νησί, ώστε ο σχεδιασμός να βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε πλασματική εικόνα της τουριστικής επιβάρυνσης κάθε περιοχής.
-
Θεσμικό ρόλο των Δήμων στη διαχείριση των βραχυχρόνιων μισθώσεων, ώστε να μπορούν να παρεμβαίνουν ανάλογα με τις πραγματικές ανάγκες κάθε περιοχής και να αντιμετωπίζονται φαινόμενα στεγαστικής πίεσης και κοινωνικών ανισορροπιών.
-
Δημιουργία Παρατηρητηρίου Φέρουσας Ικανότητας με τοπικές μελέτες για την ύδρευση, τα ενεργειακά δίκτυα, τη διαχείριση απορριμμάτων και τις υποδομές, ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται με επιστημονική τεκμηρίωση και συνεχή παρακολούθηση των πραγματικών αντοχών κάθε νησιού.
Κυρίως, μέρος των πόρων που παράγει ο τουρισμός να επιστρέφει στα ίδια τα νησιά μέσω του Τέλους Ανθεκτικότητας για την ενίσχυση των αναπτυξιακών έργων και των υποδομών.
Κάθε νησί είναι ξεχωριστό. Το ίδιο και οι δυνατότητές του.
Χρειαζόμαστε σχεδιασμό με πραγματικά δεδομένα, συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και πολιτικές που θα διασφαλίσουν ότι η ανάπτυξη θα παραμείνει βιώσιμη και δίκαιη.