O Real Voice αναζήτησε την άποψη νομικών για το ζήτημα της υποτιθέμενης φίμωσης του Αλέξανδρου Κολιάδη από την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η οποία συνοψίζεται στα εξής:
Υπάρχει ένα δικαίωμα που συστηματικά αγνοείται: το δικαίωμα των άλλων να μη σε ακούσουν. Το πρόσφατο παράπονο του δημάρχου, που θεώρησε προσβολή το ότι δεν του δόθηκε ο λόγος σε εκδήλωση παράδοσης-παραλαβής έργου του Υπουργείου Πολιτισμού, είναι κλασική περίπτωση αυτής της σύγχυσης.
Η ελευθερία του λόγου σε προστατεύει από τον καταναγκασμό, ότι δεν θα φιμωθείς και δεν θα διωχθείς για όσα λες.
Συνιστά υποχρέωση αποχής από τιμωρία, όχι υποχρέωση παροχής βήματος. Δεν γεννά αξίωση έναντι τρίτων να σε ακούσουν.
Απέναντί της στέκεται, εξίσου νόμιμη, η αρνητική ελευθερία του ακροατή να μην ακούσει, και η αυτονομία εκείνου στον οποίο ανήκει το βήμα.
Όποιος διοργανώνει μια εκδήλωση είναι οικοδεσπότης της: ορίζει ποιος μιλά, με ποια σειρά και για πόσο.
Σε εκδήλωση του Υπουργείου Πολιτισμού, οικοδεσπότης είναι το Υπουργείο.
Ο δήμαρχος, όσο κι αν τον αφορά το έργο, δεν έχει αξίωση λόγου σε βήμα που δεν του ανήκει.
Η μη παραχώρηση λόγου δεν είναι λογοκρισία, είναι άσκηση δικαιώματος από τον διοργανωτή. Ούτε συνιστά, με νομική έννοια, προσβολή ή φίμωση.
Είσαι ελεύθερος να μιλήσεις αλλά και εγώ εξίσου ελεύθερος να μην σου δώσω το βήμα μου και το δικό μου χώρο.
Θα αντέτεινε κανείς το εθιμοτυπικό επιχείρημα: σε τοπική εκδήλωση, ο χαιρετισμός του δημάρχου αποτελεί συνήθη πρακτική σεβασμού προς την αυτοδιοίκηση. Ισχύει όμως μόνο στις τελετές με πρωτόκολλο προσφωνήσεων.
Κι εδώ είναι το κρίσιμο: η εκδήλωση δεν ήταν τυπική τελετή, αλλά λειτουργική πράξη παράδοσης-παραλαβής.
Όπου δεν υπάρχει πρωτόκολλο, δεν υπάρχει θέση στο πρωτόκολλο που να καταπατήθηκε. Το παράπονο προϋποθέτει μια τάξη ομιλητών που, εξ ορισμού, δεν ίσχυε.
Απομένει μόνο το υποκειμενικό αίσθημα υποβάθμισης αλλά ανίκανο να γίνει αξίωση.
Και υπάρχει εδώ μια ειρωνεία: ο δήμαρχος, απαιτώντας λόγο σε άτυπη εκδήλωση και βαφτίζοντάς την άρνηση του οικοδεσπότη ως «προσβολή», είναι ο ίδιος που επιχειρεί να επιβάλει εκ των υστέρων ένα δικό του πρωτόκολλο — να τελετουργικοποιήσει μια πράξη που δεν ήταν τελετή.
Η προσβολή κατασκευάζεται από τον φερόμενο ως προσβληθέντα για δικούς του λόγους.
