Η αυτοψία στον Ακραμύτη την Παρασκευή 08.05.2026 από κλιμάκιο της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Βιωσιμότητας της Περιφέρειας Ν. Αιγαίου, συνοδεία στελεχών της Διεύθυνσης Δασών Δωδεκανήσου και παρουσία εκπροσώπων της δημοτικής αρχής Ρόδου, αλλάζει πλήρως το επίπεδο της υπόθεσης.
Του Παναγιώτη Βογιατζή
Και αυτό για έναν πολύ απλό λόγο:
η Πολιτεία απέκτησε πλέον άμεση εικόνα από το πεδίο για το τι ακριβώς έχει συμβεί στον Ακραμύτη.
Και αυτό που αντίκρισε δεν ήταν μια «συντήρηση δρόμου».
Δεν ήταν μια «ήπια τεχνική παρέμβαση».
Δεν ήταν «καθαρισμός πρόσβασης».
Ήταν μια εκτεταμένη διάνοιξη και διαπλάτυνση μέσα σε προστατευόμενη περιοχή Natura 2000, Μόνιμο Καταφύγιο Άγριας Ζωής, με εκτεταμένη και βίαιη αλλοίωση του φυσικού αναγλύφου, εκσκαφές, επιχώσεις, κοπή και εκρίζωση ώριμων δέντρων και σαφή μετατροπή φυσικής ορεινής διέλευσης σε τεχνικό δρόμο μεγάλου πλάτους.
Οι φωτογραφίες από την αυτοψία είναι αποκαλυπτικές:
• κομμένα και εκριζωμένα πεύκα και κυπαρίσσια,
• πρανή τεχνητά διαμορφωμένα,
• τεράστιες αποθέσεις βράχων,
• απογυμνωμένες πλαγιές,
• και ένα ορεινό τοπίο βίαια αλλοιωμένο γεωμορφολογικά από ερπυστριοφόρα μηχανήματα.
Και εδώ ακριβώς η υπόθεση του Ακραμύτη συναντά το διοικητικό προηγούμενο του Γράμμου.
Στον Γράμμο, η Διεύθυνση Επιθεώρησης και Ελέγχου του ΥΠΕΝ διαπίστωσε:
• εκτέλεση έργου χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση,
• πρόκληση περιβαλλοντικής υποβάθμισης,
• χρήση βαρέων μηχανημάτων,
• αλλοίωση φυσικού αναγλύφου,
• εκσκαφές και επιχώσεις σε περιοχή Natura 2000.
Και το πιο κρίσιμο:
Οι ίδιοι οι Επιθεωρητές δεν αποδέχθηκαν ότι επρόκειτο για «δρόμο».
Χαρακτήρισαν την επέμβαση ως:
«διαπλάτυνση υφιστάμενου μονοπατιού/μουλαρόδρομου».
Ακριβώς δηλαδή αυτό που υποστηρίζουν εδώ και μήνες οι πολίτες για τον Ακραμύτη.
Στην υπόθεση του Γράμμου επιβλήθηκε διοικητικό πρόστιμο 14.200 ευρώ για επέμβαση περίπου 8.760 τ.μ.
Όμως το ουσιαστικό είναι άλλο:
Το πρόστιμο δεν υπολογίστηκε μόνο με βάση τα τετραγωνικά.
Οι Επιθεωρητές συνεκτίμησαν:
• τη θέση εντός Natura 2000,
• την οικολογική αξία της περιοχής,
• τη βαρύτητα της μορφολογικής αλλοίωσης,
• την έλλειψη περιβαλλοντικής αδειοδότησης,
• και τη χρήση βαρέων μηχανημάτων.
Και εδώ ακριβώς η υπόθεση του Ακραμύτη γίνεται πολύ βαρύτερη.
Διότι στον Ακραμύτη:
• η επέμβαση είναι σχεδόν διπλάσιας κλίμακας,
• αφορά περίπου 16.686,52 τ.μ.,
• εκτείνεται σε μήκος περίπου 2.816 μέτρων,
• με πλάτος που σε σημεία φτάνει τα 10,5 μέτρα,
• πραγματοποιήθηκε με στρατιωτικές ερπυστριοφόρες μπουλντόζες και μηχανήματα καθώς και με ερπυστριοφόρα μπουλντόζα του Δήμου Ρόδου,
• προκάλεσε εκτεταμένη αλλοίωση πρανών και γεωμορφολογίας,
• έγινε μέσα σε Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) Natura 2000 με κωδικό GR4210005 και Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) Natura 2000 με κωδικό GR4210030 (ΦΕΚ Β’ 4432/2017),
• μέσα σε Μόνιμο Καταφύγιο Άγριας Ζωής (ΦΕΚ Β’ 916/1998),
• και σε δασική έκταση που ήδη έχει κηρυχθεί αναδασωτέα με επίσημο ΦΕΚ (Τεύχος Δ’ 260/09.04.2026).
Αυτά δεν είναι απλές περιγραφές.
Είναι επιβαρυντικά στοιχεία που, σύμφωνα με την ίδια τη διοικητική πρακτική και τη σχετική περιβαλλοντική νομοθεσία, συνεκτιμώνται κατά την αξιολόγηση της βαρύτητας μιας περιβαλλοντικής παράβασης.
Και όποιος έχει μελετήσει αντίστοιχες υποθέσεις γνωρίζει ότι τα διοικητικά πρόστιμα στην περιβαλλοντική νομοθεσία δεν είναι συμβολικά.
Σε οριστική έκθεση ελέγχου για υπόθεση ρύπανσης από επικίνδυνα υγρά απόβλητα στη Χαλκιδική, όπου αποτυπώνεται αναλυτικά η μεθοδολογία υπολογισμού της διοικητικής κύρωσης, το τελικό πρόστιμο ανήλθε στα 553.311,00 ευρώ.
Αυτό αποδεικνύει ότι:
όταν οι αρμόδιες αρχές κρίνουν πως υπάρχει σοβαρή περιβαλλοντική υποβάθμιση, η επιμέτρηση των κυρώσεων γίνεται με βάση:
• τη βαρύτητα,
• την έκταση,
• την οικολογική αξία,
• την ένταση της αλλοίωσης,
• τη χρήση μηχανημάτων,
• και τις σωρευτικές επιπτώσεις.
Και γι’ αυτό ο Γράμμος λειτουργεί πλέον ως εξαιρετικά ισχυρό διοικητικό και νομικό προηγούμενο για τον Ακραμύτη.
Με μία κρίσιμη διαφορά:
Στον Ακραμύτη τα επιβαρυντικά στοιχεία είναι αντικειμενικά πολύ σοβαρότερα.
