Το «τραμπολίνο» στην παραλία της Έλλης δεν ανήκει στην ΕΤΑΔ: Από το 1971 είναι στην κυριότητα του Δήμου Ρόδου – Από τη νομοθετική πράξη του 1971 έως την απάντηση της ΕΤΑΔ το 2025, η αλληλουχία των εγγράφων οδηγεί στο σαφές συμπέρασμα ότι η ευθύνη βρίσκεται στον Δήμο Ρόδου
Στον Δήμο Ρόδου ανήκει ο βατήρας κολύμβησης στην παραλία της Έλλης, το γνωστό «τραμπολίνο», όπως προκύπτει από τη διαδοχική αλληλουχία επίσημων εγγράφων και ΦΕΚ, που φέρνει σήμερα στο φως της δημοσιότητας ο Real Voice, αλλά και από την ίδια την απάντηση της ΕΤΑΔ, η οποία ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει καμία αρμοδιότητα διαχείρισης επί της εξέδρας καταδύσεων. Το στοιχείο αυτό είναι καθοριστικό, καθώς ο βατήρας έχει σφραγιστεί από το Λιμεναρχείο λόγω επικινδυνότητας και εγκατάλειψης, την ώρα που στον δημόσιο διάλογο υφέρπει μια συζήτηση περί αρμοδιότητας και ευθυνών της ΕΤΑΔ και μάλιστα με προτροπές στον Δήμο να το διεκδικήσει! Τα έγγραφα, όμως, αποδεικνύουν πέραν πάσης αμφιβολίας, ότι ανήκει ήδη στον Δήμο. Το ακίνητο « Έλλη» περιήλθε από το 1971 στην κυριότητα του Δήμου Ρόδου, ενώ ο βατήρας αποτελεί τμήμα του προστατευόμενου ενιαίου ιστορικού, μνημειακού συνόλου της Ροτόντας των Λουτρών Έλλη.
Της Ρένας Παυλάκη
Η αποσαφήνιση της ιδιοκτησίας του Τραμπολίνο είναι κρίσιμης σημασίας, μετά και την πρόσφατη απόφαση της Κεντρικής Λιμενάρχη Ρόδου, Πλοιάρχου Λ.Σ. κ. Μαρίας Κηποσόγλου να απαγορεύσει τη χρήση του βατήρα από τους λουόμενους λόγω ακραίας επικινδυνότητας. Η σφράγιση της ιστορικής αυτής κατασκευής, που αποτελεί σήμα κατατεθέν του νησιού, ήρθε ως αποτέλεσμα επανειλημμένων προειδοποιήσεων για την ανάγκη άμεσης αποκατάστασής του, κλείνοντας μια εκκρεμότητα ασφάλειας που διαρκούσε σχεδόν 20 χρόνια. Με την Εισαγγελία Πρωτοδικών Ρόδου να εμπλέκεται εκ νέου στην υπόθεση —καθώς αποκαλύφθηκε ότι η τελευταία στατική έγκριση του βατήρα είχε γίνει το 2007 — είναι προφανές ότι απαιτείται αποσαφήνιση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος, στο πλαίσιο της αναζήτησης ευθυνών για την πολυετή εγκατάλειψη και τη δομική φθορά του βατήρα. Υπό αυτό το πρίσμα, η διασταύρωση των επίσημων δημοσίων εγγράφων, των Φύλλων Εφημερίδος της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ) και της ίδιας της αλληλογραφίας των αρμόδιων φορέων, καταδεικνύει με απόλυτη νομική σαφήνεια και ιστορική αλληλουχία ότι ο βατήρας ανήκει ολοκληρωτικά στην κυριότητα και την αποκλειστική ευθύνη του Δήμου Ρόδου.
Η Χρονική Αλληλουχία της Ιδιοκτησίας και του Νομικού Καθεστώτος
Η νομική θεμελίωση της ιδιοκτησίας του Δήμου Ρόδου επί του συγκροτήματος «Έλλη» ξεκινά από τις αρχές της δεκαετίας του 1970 και θωρακίζεται διαδοχικά από την αρχαιολογική νομοθεσία έως και σήμερα.
Το 1971 το ακίνητο «Έλλη» περνά στην κυριότητα του Δήμου Ρόδου.
Το 1987-1988 η Ροτόντα, ο περιβάλλων χώρος και η εξέδρα καταδύσεων χαρακτηρίζονται μνημείο και έργο τέχνης.
Το 2024 επιβεβαιώνεται εκ νέου το ισχύον καθεστώς προστασίας.
Και το 2025 η ΕΤΑΔ δηλώνει ρητά ότι δεν έχει καμία αρμοδιότητα διαχείρισης, επειδή η κυριότητα δεν περιήλθε ποτέ στον ΕΟΤ και επειδή η εξέδρα συνδέεται λειτουργικά με ακίνητο του Δήμου Ρόδου.
Αναλυτικά:
23 Ιουλίου 1971 – Νομοθετικό Διάταγμα 920 (ΦΕΚ 148/Τεύχος Πρώτον):
Η αφετηρία της υπόθεσης βρίσκεται στο Νομοθετικό Διάταγμα 920/1971, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 148/Α/23.7.1971. Στο συγκεκριμένο ΦΕΚ ρυθμίζεται το καθεστώς ακινήτων του Δημοσίου στη Ρόδο και, ειδικότερα, γίνεται αναφορά στα οικοδομικά τετράγωνα υπό τα στοιχεία «Ν.Ο.Ρ.», «ΟΔΑΠΔΔ» και «ΕΛΛΗ», τα οποία ανήκαν στον Οργανισμό Ακινήτου Περιουσίας του Δημοσίου εν Δωδεκανήσω, δυνάμει του νόμου 2100/1952.
Η κρίσιμη διάταξη είναι απολύτως σαφής: τα ακίνητα αυτά «περιέρχονται από της ισχύος του παρόντος και άνευ άλλης τινός διαδικασίας εις την κυριότητα του Δήμου Ρόδου».
Με άλλα λόγια, από το 1971, χωρίς να απαιτείται άλλη πράξη, άλλη μεταβίβαση ή άλλη διοικητική διαδικασία, το ακίνητο «Έλλη» πέρασε στην κυριότητα του Δήμου Ρόδου. Αυτό είναι το πρώτο και θεμελιώδες στοιχείο της υπόθεσης. Το «Έλλη» δεν πέρασε στον ΕΟΤ. Δεν αποτέλεσε περιουσιακό στοιχείο που στη συνέχεια θα μπορούσε να καταλήξει στην ΕΤΑΔ ως διάδοχο σχήμα διαχείρισης δημόσιας τουριστικής περιουσίας. Αντιθέτως, το ίδιο το νομοθέτημα του 1971 κάνει τη διάκριση και ξεκαθαρίζει ότι το ακίνητο «Έλλη» περιέρχεται στον Δήμο Ρόδου.
27 Ιανουαρίου 1988 – Υπουργική Απόφαση ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/2665/43698 (ΦΕΚ 19/Τεύχος Δεύτερο):
Το δεύτερο κρίσιμο έγγραφο είναι η υπουργική απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού, με στοιχεία ΥΠΠΟ/ΔΙΛΑΠ/Γ/2665/43698/18.12.1987, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 19/Β/27.1.1988. Με αυτήν χαρακτηρίζεται ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και ως έργο τέχνης η Ροτόντα των Λουτρών «Έλλη», μαζί με τον περιβάλλοντα χώρο της και την εξέδρα καταδύσεων, στην περιοχή Μανδράκι της πόλης της Ρόδου.
Η σημασία αυτής της απόφασης είναι διπλή. Πρώτον, επιβεβαιώνει ότι ο βατήρας δεν αντιμετωπίζεται ως ένα αποκομμένο τεχνικό αντικείμενο μέσα στη θάλασσα, αλλά ως τμήμα του ιστορικού συνόλου της Ροτόντας και του περιβάλλοντος χώρου των Λουτρών της Έλλης. Δεύτερον, του αποδίδει καθεστώς ειδικής κρατικής προστασίας, αφού χαρακτηρίζεται μαζί με τη Ροτόντα ως μνημείο και έργο τέχνης. Ο χαρακτηρισμός αυτός, όμως, δεν μεταβάλλει την κυριότητα. Δεν μεταφέρει το ακίνητο στο Υπουργείο Πολιτισμού, ούτε στον ΕΟΤ, ούτε στην ΕΤΑΔ. Προσθέτει υποχρεώσεις προστασίας, δεν αφαιρεί την ιδιοκτησία από τον Δήμο.
9 Ιανουαρίου 2019:
Η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού με την υπ’ αρ. 6122/694/14 βεβαίωσή της επικυρώνει ότι οι αποφάσεις χαρακτηρισμού του κτιρίου και των συνοδευτικών εγκαταστάσεών του ως μνημείου παραμένουν σε πλήρη ισχύ και δεν έχουν ανακληθεί.
18 Ιουλίου 2024 – Απόφαση 19180 (ΦΕΚ 472/Τεύχος Τέταρτο):
Η ίδια γραμμή τεκμηρίωσης επανέρχεται και σε νεότερο ΦΕΚ, το ΦΕΚ 472/Δ/18.7.2024, που αφορά την επικύρωση έκθεσης και διαγράμματος για τον επανακαθορισμό της οριογραμμής παραλίας στην παραλιακή περιοχή του ιστορικού διατηρητέου μνημείου της Ροτόντας των Λουτρών «Έλλη». Στο ΦΕΚ αυτό γίνεται ρητή αναφορά στην υπουργική απόφαση του 1987, με την οποία η Ροτόντα, ο περιβάλλων χώρος και η εξέδρα καταδύσεων χαρακτηρίστηκαν ιστορικό διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης.
Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι στο ίδιο ΦΕΚ μνημονεύεται βεβαίωση της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, σύμφωνα με την οποία οι αποφάσεις χαρακτηρισμού του κτιρίου της Ροτόντας ισχύουν μέχρι σήμερα και δεν έχουν ανακληθεί. Συνεπώς, το καθεστώς προστασίας του συγκροτήματος της Έλλης, συμπεριλαμβανομένης της εξέδρας καταδύσεων, παραμένει ενεργό και αμετάβλητο.
Το Έγγραφο της ΕΤΑΔ στο Κεντρικό Λιμεναρχείο Ρόδου: «Καμία αρμοδιότητα διαχείρισης»
Το αποφασιστικό, όμως, έγγραφο για το ζήτημα της αρμοδιότητας και της ιδιοκτησίας είναι η απάντηση της ίδιας της ΕΤΑΔ, με ημερομηνία 5.6.2025 και αριθμό πρωτοκόλλου 7898, προς το Κεντρικό Λιμεναρχείο Ρόδου, με κοινοποίηση στην Κτηματική Υπηρεσία Δωδεκανήσων Α΄ και στον Δήμο Ρόδου. Το θέμα του εγγράφου είναι απολύτως συγκεκριμένο: «Εξέδρα καταδύσεων — Βατήρας κολύμβησης στην παραλία Έλλη Ρόδου».
Στην απάντησή της, η ΕΤΑΔ παραπέμπει ρητά στο Νομοθετικό Διάταγμα 920/1971 και στη διάταξη με την οποία το ακίνητο «Έλλη» περιήλθε στην κυριότητα του Δήμου Ρόδου. Στη συνέχεια αναφέρεται στην υπουργική απόφαση του 1987, με την οποία η εξέδρα καταδύσεων χαρακτηρίστηκε μαζί με τη Ροτόντα και τον περιβάλλοντα χώρο ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και έργο τέχνης.
Σε επίσημο έγγραφό της, η Διευθύντρια Μητρώου της ΕΤΑΔ, κ. Χλόη Πατρινέλη, ξεκαθαρίζει πλήρως το τοπίο:
«Η εξέδρα καταδύσεων βρίσκεται στον θαλάσσιο χώρο έμπροσθεν του κέντρου αναψυχής ΕΛΛΗ, έχει χαρακτηρισθεί με την Α.Π. 2665/43698/18.12.1987 Απόφαση ΥΠ.ΠΟ. (Φ.Ε.Κ. 19Β’/27.01.1988) ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο και ως έργο τέχνης, μαζί με τη Ροτόντα των Λουτρών (ΕΛΛΗ) και τον περιβάλλοντα χώρο της.
Δεδομένου ότι αφενός η κυριότητα του ακινήτου και της εξέδρας καταδύσεων δεν περιήλθε ποτέ στον Ε.Ο.Τ. και αφετέρου ότι η εν λόγω εξέδρα συνδέεται λειτουργικά με το εν λόγω ακίνητο κυριότητας Δήμου Ρόδου, η ΕΤ.Α.Δ. δεν έχει καμία αρμοδιότητα διαχείρισης σε αυτή.»
Το συμπέρασμα της ΕΤΑΔ είναι κατηγορηματικό. Αναφέρει ότι, δεδομένου πως η κυριότητα του ακινήτου και της εξέδρας καταδύσεων δεν περιήλθε ποτέ στον ΕΟΤ, και δεδομένου ότι η εξέδρα συνδέεται λειτουργικά με το ακίνητο κυριότητας Δήμου Ρόδου, η ΕΤΑΔ δεν έχει καμία αρμοδιότητα διαχείρισης σε αυτήν.
Η ώρα των ευθυνών για τη Δημοτική Αρχή
Καμία αμφιβολία δεν υφίσταται πλέον σε ό,τι αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς του Τραμπολίνο. Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων Δωδεκανήσου ξεκαθάρισε ορθώς ότι δεν φέρει ευθύνη για τη συντήρηση, ενώ η ΕΤΑΔ αρνείται τεκμηριωμένα οποιαδήποτε εμπλοκή. Τα ΦΕΚ του 1971 και του 1988 «κλειδώνουν» την ιδιοκτησία στα χέρια του Δήμου Ρόδου. Η εγκατάλειψη μιας τόσο εμβληματικής και ταυτόχρονα επικίνδυνης υποδομής για δύο δεκαετίες συνιστά βαρύτατη αμέλεια. Η κυριότητα του τραμπολίνο ανήκει στον Δήμο. Συνεπώς, η υποχρέωση για την στατική αποκατάσταση και ασφαλή απόδοσή του στο κοινό είναι αποκλειστικά δική του.
